|
Tuinman: dichtbij en toch op afstand
door Mieske van Eck
Dinsdag 16 januari 2007 - Poëzie -
Dichtbij komen en toch afstand bewaren, dat is wat Vrouwkje Tuinman (Den
Bosch,1974) doet in haar nieuwe bundel ’Receptie’. Ze levert
zich uit en lijkt toch op haar hoede te blijven. In haar zinnen rijgt
ze schijnbaar onbewust indrukken, gedachten en gevoelens aaneen.
Vrouwkje Tuinman debuteerde in 2004 met de kwetsbare bundel ’Vitrine’.
Het jaar daarop verscheen haar prozadebuut ’Grote acht’.
In ’Vitrine’ geeft ze zich voor het eerst bloot aan de lezer,
onzeker nog zoekend naar de juiste vorm en taal. Ze wil onthullen, maar
gebruikt de taal net zo goed om de werkelijkheid te versluieren. In ’Receptie’
trekt Tuinman de lijn door. Deze keer staat niet alleen het ik te kijk
maar de verhouding van het ik met anderen: ouders, familie, vriendinnen,
mannen.
In het openingsgedicht ’Overige bestemmingen’ begint ze zo:
’Het antwoordapparaat geeft ieder jaar september een felicitatie/
en de tussenstand van wie er dood en wie daar nog mee bezig is.’
Een nuchtere mededeling, die talloze levens omvat en op afstand zet, waarachter
je als lezer veel pijn, eenzaamheid vermoedt. Dat vermoeden wordt versterkt
door de laatste twee regels van het gedicht:
’In het kuiltje van mijn pols acteer ik hoe je kussen kan./ De mensen
zeggen dat ze mij niet zijn vergeten en herhalen dat.’
Tuinmans gedichten lijken houvast te zoeken in nuchtere waarnemingen,
die soms geleidelijk dan weer plotseling overgaan in dromen of verlangens.
Alsof ze in taal een andere, werkelijkheid zoekt. Een die uiteindelijk
toch weer meer van hetzelfde blijkt, een verleden waaraan niet te ontsnappen
valt, zoals in ’Emmaus’:
’Uit de etalage koop ik een familie van papier./ De man die nu mijn
oom wordt, leunt glanzend tegen/ een auto. Zijn dochters zijn decor. Hij
ziet hun/ identieke rokken niet, hun stijfgestreken bloezen,/ de wandelschoenen
- zij zijn komen lopen. Blaadjes/ op de oprijlaan imiteren een seizoen.
Moeder kijkt/ als enige mij aan tafel aan. Ze wijst naar de tweezitter./
Ik pas precies, als mijn witlof zestig jaar later op is.
Tuinman gebruikt eenvoudige taal en roept daarmee schijnbaar moeiteloos
grappige en bizarre beelden op. Haar zinnen lenen soms stukjes van elkaar.
Dat zorgt voor vervreemdende en vaak wat haperende overgangen.
Vrouwkje Tuinman
Receptie
Nijgh & Van Ditmar, €14,90
|